Alzheimer hastasıyla yolculukta sakin bir saat seçmek, kısa cümlelerle anlatmak ve yanında oturmak işin çoğunu çözer; hasta yalnız gönderilmez.
Yolculuk neden zorlaşır?
Alzheimer ve diğer demans türlerinde kişi yeni ortamları, hızla değişen görüntüleri ve yabancı sesleri anlamlandırmakta zorlanır. Kendi evinden çıkıp tanımadığı bir araca binmek, kapının kapanması, motor sesi ve yanında bir yabancının olması huzursuzluğu artırabilir. Hastanın "Nereye gidiyoruz?" sorusunu sık sık tekrarlaması, inmek istemesi ya da yolculuğun ortasında kapıya uzanması bu yüzden olağandır. Amaç onu ikna etmek değil, yolculuğu olabildiğince tanıdık ve sakin kılmaktır.
Doğru saati seçin
Pek çok demans hastasında huzursuzluk ve kafa karışıklığı öğleden sonra ve akşamüstü artar; bu duruma "gün batımı sendromu" denir. Hastane randevusunu, aile ziyaretini ya da bayram gezmesini mümkünse sabaha ya da öğle saatlerine planlayın. Hastanın aç, uykusuz ya da tuvalet ihtiyacı varken yola çıkmamak da yolculuğu kolaylaştırır. Randevu yerinde uzun süre beklememek için çıkış saatini, yolda geçecek süreyi hesaba katarak belirleyin.
Kısa ve sakin cümlelerle anlatın
- Yolculuğu çıkıştan hemen önce, tek cümleyle söyleyin: "Doktora gidiyoruz, ben de yanındayım."
- Aynı anda tek bir şey isteyin: önce "Otur", sonra "Ayağını içeri al".
- Soruyu tekrar sorarsa sabırla aynı cevabı verin; tartışmayın, düzeltmeye çalışmayın.
- Sevdiği bir şarkı, tanıdık bir sohbet konusu ya da elinde tutacağı bir eşya dikkatini yumuşakça başka yöne çeker.
Ses tonunuz kelimelerinizden daha çok şey anlatır; acele ettiğinizi hissettiren bir ton hastanın kaygısını artırır. Yavaş konuşmak ve konuşurken göz teması kurmak işinizi kolaylaştırır.
Araçta oturma düzeni ve kapı güvenliği
Refakatçinin hastanın yanında, arka koltukta oturması en güvenli düzendir; böylece hasta kendini yalnız hissetmez, siz de ani bir hareketi hemen fark edersiniz. Hastayı trafiğe bakmayan kapıdan bindirip indirin ve kemerini siz takın. Yolculuk sırasında kapıyı açma ihtimali varsa sürücüden arka kapının çocuk kilidini etkinleştirmesini isteyebilirsiniz. Ön koltuk ile arka koltuk arasındaki farkları takside ön koltuk mu, arka koltuk mu, inerken dikkat edilecekleri taksiden güvenli iniş yazılarımızda anlattık.
Kaybolma riskine karşı
Demans hastaları kalabalık bir hastane girişinde ya da araçtan indikten sonraki birkaç saniyede gözden kaybolabilir. Cebine adını, sizin telefon numaranızı ve hafıza sorunu olduğunu yazan bir kart koymak ya da bu bilgileri taşıyan bir bileklik takmak işe yarar. Ödeme ve eşyalarla uğraşmadan önce hastayı güvenle indirip bekleme alanına oturtun; işlemleri ondan sonra halledin. Hasta kaybolursa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Yanınıza alacaklarınız
- kimlik kartı, varsa hastane kartı ve kullandığı ilaçların listesi,
- yedek iç çamaşırı ve ıslak mendil; idrar kaçırma ihtimali olan hastalarda koltuğa serilecek bir örtü,
- su ve hafif bir atıştırmalık,
- sevdiği küçük bir eşya ya da bir aile fotoğrafı,
- gözlük ve işitme cihazı; iyi görmeyen ya da duymayan biri çevresini daha zor anlamlandırır.
Dönüş saatini de baştan planlayın. Uzun bir günün sonunda hasta yorgun düşeceği için dönüş yolculuğunu bekletmeden yapmak huzursuzluğu azaltır.
Sürücüye ne söylemeli?
Çağrı sırasında yolculardan birinin hafıza sorunu olduğunu söylemeniz yeterlidir; ayrıntı vermek zorunda değilsiniz. Sürücüden hastanın bineceği kapıya yanaşmasını, aceleye getirmemesini ve müziği kısık tutmasını isteyebilirsiniz. Bastonu, tekerlekli sandalyesi ya da çantası varsa taşımada nereye kadar destek beklenebileceğini şoför yolcuya nereye kadar yardım eder yazımızda bulabilirsiniz. Huzurevinde kalan bir yakınınızı ziyaret ya da bayramda eve getirme planı için huzurevi ziyareti, kişisel bilgilerin paylaşımı için takside kişisel bilgiler yazılarımıza; araç çağırmak için Osmaniye taksi sayfamıza bakabilirsiniz.
Not: Bu yazı genel bilgi verir; hastanın durumuna özgü öneriler için hekiminize danışın.
Sık Sorulan Sorular
Alzheimer hastası ile nasıl iletişim kurulur?
Kısa ve sakin cümleler kurun, aynı anda tek bir şey isteyin, tekrarlanan sorulara sabırla aynı cevabı verin ve tartışmaktan kaçının.
Alzheimer hastası taksiye yalnız binebilir mi?
Önerilmez. Hasta yolculuk sırasında nereye gittiğini unutabilir ya da indikten sonra kaybolabilir; yanında tanıdığı bir refakatçi olmalıdır.
Demans hastasıyla yolculuk için en iyi saat hangisi?
Huzursuzluk çoğu hastada öğleden sonra ve akşamüstü arttığı için sabah ya da öğle saatleri genellikle daha sakin geçer.
Yolculuk sırasında kapıyı açmaya çalışırsa ne yapılır?
Refakatçi hastanın yanında oturup elini tutar; sürücüden arka kapının çocuk kilidini etkinleştirmesi istenebilir.
Osmaniye Taksi — Osmaniye merkez ve çevresinde gece gündüz: 0546 464 0003