Taksi Şoförü Olmak İsteyenler İçin Genel Bilgiler

Taksi şoförlüğü iyi sürücülükten fazlasıdır: şehri tanımak, insanlarla iletişim ve uzun saatlere dayanıklılık ister.

Meslek olarak taksicilik

Taksi şoförlüğü; şehir içi ulaşımın önemli bir parçası olan, vardiyalı ve insanlarla sürekli iletişim gerektiren bir meslektir. Kimi sürücüler kendi araçlarıyla, kimileri ise bir durakta başka bir araç sahibiyle çalışır. Gün içinde bir öğrenciyi okula, bir hastayı kontrole, bir aileyi otogara götürmek mümkündür; bu çeşitlilik mesleğin hem zorluğu hem de çekiciliğidir.

Plaka sahibi mi, şoför mü?

Mesleğe iki yoldan girilir. Birincisi kendi ticari plakası ve aracıyla çalışmaktır; bu durumda kişi kendi adına ve hesabına çalışan bir esnaftır. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesi, gelir vergisi mükellefi olan ya da esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı bağımsız çalışanları ayrı bir sigortalılık grubunda sayar. İkincisi, bir plaka sahibinin yanında şoför olarak çalışmaktır; hizmet akdiyle çalışan kişi de aynı maddeye göre sigortalıdır ve Kanunun 8. maddesi işvereni, sigortalıyı çalışmaya başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle Kuruma bildirmekle yükümlü tutar. Başlamadan önce sigorta kaydınızın yapıldığını e-Devlet'ten kontrol etmek kendi güvenceniz içindir.

Genellikle istenenler

Uygun sınıfta sürücü belgesi ve belirli bir sürücülük deneyimi, adli sicil kaydı, sağlık raporu ve belediyenin istediği belgeler genel olarak beklenen koşullardır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre otomobil kullanmak için gereken belge B sınıfı sürücü belgesidir. Ayrıntılar ve güncel şartlar için bulunduğunuz şehrin belediyesine ve ilgili meslek odasına danışmak gerekir; şartlar belediyeden belediyeye değişir ve zamanla güncellenebilir.

Gereken beceriler

Şehri ve kısa yolları iyi bilmek, sakin ve güvenli sürüş, yolcuyla saygılı iletişim, para ve ödeme işlemlerinde düzen, uzun saatlere dayanıklılık. Bunlara ilk kez binen bir yolcuya sabırla yol gösterebilmek ve gergin bir anı sakinleştirebilmek de eklenebilir.

Yolcuyla iletişimin incelikleri

İyi bir sürücüyü ayıran şey çoğu zaman direksiyondan çok iletişimdir. Yolcuyu kapıda karşılamak, bagaja yardım etmek, yolcunun konuşmak isteyip istemediğini sezmek ve güzergâh sorulduğunda sakin bir cevap vermek mesleğin görünmeyen kısmıdır. Yaşlı, engelli ya da çocuklu yolcularda yardımın nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek de önemlidir; bu sınırı şoförün yardım sınırları üzerine yazımızda anlattık. Yolcuların bir taksi hizmetinde neye baktığını ise iyi hizmetin ölçütleri başlıklı yazımızda topladık.

Kuralları bilmek

Bir sürücü, yalnız trafik kurallarını değil, mesleğin kendine özgü kurallarını da bilmelidir: şehir içinde ücretin belediyenin belirlediği tarifeyle taksimetreden hesaplanması, yolcunun keyfî sebeplerle reddedilmemesi, araçta tütün ürünü tüketilmemesi gibi. Bu konuları tarife ve yolcu reddi yazılarımızda ele aldık. Ticari plaka ve çalışma izni olmadan ücret karşılığı yolcu taşımanın neden yasak olduğunu ise korsan taksi yazımızda anlattık; mesleğe hususi araçla "deneme" yaparak başlamak bu yüzden doğru bir yol değildir.

Çalışma düzeni

Duraklarda gündüz ve gece vardiyaları, nöbet düzeni ve sıra sistemi vardır. Gece çalışmak, bayram ve tatillerde de hizmet vermek mesleğin doğasında vardır. Vardiya düzeninin aile hayatına nasıl uyacağını baştan düşünmek, mesleği sürdürülebilir kılar. Sıranın ve çağrıların durakta nasıl paylaşıldığını durağın işleyişi yazımızda bulabilirsiniz.

Başlamadan önce

Mesleğe başlamayı düşünenlerin bir süre deneyimli sürücülerle konuşması, durak düzenini yakından tanıması en sağlıklı başlangıçtır. Birkaç gün boyunca bir sürücünün yanında şehri dolaşmak, hangi saatlerde hangi semtlerde iş olduğunu ve bir vardiyanın gerçekte ne kadar yorucu olduğunu gösterir. Aracın günlük temizliği, bakımı ve yakıt düzeni de vardiyanın parçasıdır; yolcunun ilk fark ettiği şeyler çoğu zaman bunlardır.

Kendi durağını kurmayı düşünenler için ticari plaka, ruhsat ve başvuru adımları taksi durağı nasıl açılır yazısında. Sigorta, vergi ve izinlerle ilgili kurallar zamanla değişebilir; güncel mevzuatı ve belediyenin şartlarını kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

Taksi şoförü olmak için ne gerekir?

Genellikle sürücü belgesi ve deneyim, adli sicil kaydı, sağlık raporu ve belediyenin istediği belgeler; ayrıntı için belediyeye danışın.

Kendi aracım olmadan çalışabilir miyim?

Evet; birçok sürücü bir durakta araç sahibiyle birlikte çalışır.

Gece çalışmak zorunlu mu?

Durakların vardiya ve nöbet düzeni vardır; gece çalışmak mesleğin doğasında bulunur.

Bir durakta şoför olarak çalışırsam sigortam kimin üzerinde?

Araç sahibinin yanında hizmet akdiyle çalışıyorsanız sigortalısınız ve sizi çalışmaya başlamadan önce SGK'ya bildirmek işverenin yükümlülüğüdür.