İşitme Engelli Yolcular İçin Taksi: Yazışarak İletişim

İşitme engelli bir yolcu için telefonla çağrı zordur; WhatsApp'tan yazılı çağrı ve konum paylaşımı bu engeli ortadan kaldırır.

Telefon yerine mesaj

İşitme engelli yolcular için taksiyi telefonla çağırmak zordur. WhatsApp'tan yazılı mesaj göndermek ve konum paylaşmak aynı işi görür: adres, gidilecek yer ve saat yazılı olarak iletilir. Mesaja gidilecek yerin adını ve varsa randevu saatini eklemek sürücünün yolculuğu planlamasını kolaylaştırır; sesli mesaj yerine yazı tercih ettiğinizi belirtmek de karışıklığı önler.

İşitme engelli olduğunuzu belirtin

Mesajda "işitme engelliyim, lütfen yazarak iletişim kuralım" demek, sürücünün sizi telefonla aramak yerine mesaj göndermesini sağlar. Araç yaklaştığında "kapının önündeyim, mavi montluyum" gibi kısa bir not, sürücünün sizi kalabalıkta tanımasını kolaylaştırır.

Hazır cümleler

Sık kullandığınız birkaç cümleyi telefonunuzun not uygulamasına önceden yazmak, yolculuk sırasında zaman kazandırır: "Lütfen şu adreste bırakın", "Burada beş dakika bekler misiniz?", "Bir sonraki sokaktan sağa", "Kartla ödeyeceğim." Ekranı büyük puntoyla göstermek, sürücünün yazıyı bir bakışta okumasını sağlar. Kâğıda yazılmış bir adres kartı da telefonun şarjı bittiğinde işe yarayan sade bir yedektir.

Yolculuk sırasında

Gidilecek adresi telefonunuzda yazılı olarak göstermek en kolay yoldur. Güzergâh değişikliği ya da durma isteği için kısa yazılı notlar kullanılabilir.

Görsel işaretler

Yolculuk sırasında basit el işaretleri de işe yarar: aynadan görülebilecek bir "dur" işareti, parmakla gösterilen bir yön ya da "burada" anlamında kaldırımı göstermek. Sürücü de varışta taksimetreyi ya da telefon ekranını göstererek tutarı iletebilir. Bu işaretler, yazmaya gerek kalmadan kısa mesajları taşır.

Sürücü yazarken araç durmalı

Yazışmanın bir sınırı vardır: sürücünün yolu bırakıp telefona yazması güvenli değildir. Notları siz yazın; sürücü kısa bir işaretle onaylayabilir, uzun bir cevap gerekiyorsa aracı güvenli bir yerde durdurduktan sonra yazar. Bu yüzden önemli bilgileri — adres, ara durak, bekleme isteği — yola çıkmadan iletmek en doğrusudur. Dudak okuyan yolcular için de sürücünün konuşurken başını çevirmesi trafikte doğru değildir; varışta ya da araç dururken yüz yüze konuşmak daha sağlıklıdır.

İşitme cihazı kullananlar

İşitme cihazı ya da koklear implant kullanan yolcular için araç içindeki gürültü konuşmayı zorlaştırır. Müziğin ya da radyonun kısılmasını, açık camın kapatılmasını istemek tamamen doğaldır. Önde oturmak, sürücünün sesini doğrudan duymayı kolaylaştırır; hangi koltuğun size uygun olduğunu ön ve arka koltuk karşılaştırmamızda bulabilirsiniz.

Karanlıkta iletişim

Akşam saatlerinde yazılı not ya da işaretle iletişim karanlıkta zorlaşır. Karayolları Trafik Yönetmeliği, ücretle yolcu taşıyan araçlarda içi aydınlatan ve sürücünün gözünü almayan beyaz ışıklı bir iç lamba bulunmasını ister. Ödeme ya da adres teyidi sırasında iç lambanın kısa bir süre yakılmasını istemek, yazıyı ve yüzü görünür kılar.

Ödeme

Taksimetre tutarı ekranda görünür; kartla ödeme yapılabilirse iletişim daha da kolaylaşır.

Kanunların yaklaşımı

Engelliler Hakkında Kanun engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklar, makul düzenleme yapılmasını ister ve Türk işaret dili sisteminin oluşturulmasını öngörür. 6701 sayılı Kanun ise ulaşım alanında hizmet verenlerden, engelli grupların birbirinden farklı ihtiyaçlarını gözetmelerini ister. Yazıyla iletişim kurmak, kanunun "makul düzenleme" dediği türden küçük ve ölçülü bir uyumdur. Ayrıntı için güncel mevzuata bakın; görme engelli yolculara yönelik benzer önlemleri görme engelli yolcular ve rehber köpek yazısında ele aldık.

Yakınlar için

İşitme engelli bir yakınınız için yolculuğu siz de ayarlayabilirsiniz. Sürücüye yolcunun işitme engelli olduğunu bildirmek, iletişimi baştan doğru kurmayı sağlar. Yolcunun yazıyla iletişim kurduğunu ve hangi adreste ineceğini önceden yazmanız, sürücünün yolculuk boyunca soru sorma ihtiyacını azaltır. Numaranızı ve adresinizi sürücüyle paylaşmanın sınırlarını kişisel veriler üzerine yazımızda, dil engeli olan misafirler için benzer yöntemleri yabancı misafiriniz için taksi yazısında anlattık.

Sık Sorulan Sorular

İşitme engelliyim, taksiyi nasıl çağırırım?

WhatsApp'tan yazılı mesaj gönderip konumunuzu paylaşabilirsiniz.

Sürücü beni arar mı?

Mesajda işitme engelli olduğunuzu belirtirseniz yazarak iletişim kurulur.

Yakınım için ben ayarlayabilir miyim?

Evet; sürücüye durumu bildirmeniz yeterli.

Yolculuk sırasında sürücüyle nasıl yazışırım?

Kısa notları siz yazın; sürücünün uzun bir cevabı aracı güvenli bir yerde durdurduktan sonra yazması en doğrusudur.